precisiebemesting10-09-2012: Duurzaamheid ‘reststromen als bodemverbeteraar’ onder de loep

Wanneer is het aanvoeren van restproducten op de akker duurzaam? Dat is de centrale vraag in het praktijknetwerk Resttest XL. Het netwerk bestaat uit akkerbouwers die volgens de systematiek van stichting Veldleeuwerik werken. Samen met afnemers en toeleveranciers gaan zij uitzoeken hoe bijproducten uit de veehouderij en verwerkende industrie uitwerken op bodemvruchtbaarheid en voedselveiligheid.

Akkerbouwers die werken onder de vlag van Veldleeuwerik werken continu aan een duurzame productie op gebied van inkomen, milieu en mensen. Dat doen zij aan de hand van 10 indicatoren, in samenspraak met adviseurs, afnemers, leveranciers, onderzoekers en verwerkende industrie. De werkwijze vindt snel navolging, maar is nog niet af. Zo vinden telers het bijvoorbeeld lastig om te bepalen wat zij moeten denken van de trend richting het aanvoeren van fosfaat en kali uit reststromen. Het klinkt sympathiek, maar is het ook echt duurzaam? De telers kijken niet slechts naar één criterium, maar willen weten of de reststromen te rijmen zijn met alle tien de duurzaamheidscriteria.

In het praktijknetwerk gaan zij op zoek naar de voordelen (landbouwkundig, energiegebruik, biodiversiteit etc.), maar brengen ook de nadelen en eventuele risico´s in kaart. Is er bijvoorbeeld een verhoogd risico op uitspoeling ten opzichte van kunstmest, waardoor de waterkwaliteit in gevaar komt? Als dat niet helder is kunnen de akkerbouwers hun teeltprocessen onvoldoende borgen en lopen zij vroeger of later tegen een (imago)probleem op.

De akkerbouwers worden ondersteund door wat zij noemen hun ‘Friends in Rotation’; de andere schakels in de keten. Allemaal maken zij als het ware gebruik van dezelfde grond. Deze vrienden zijn o.a. Agrifirm plant, Gebr. Van Liere, Heineken, McCain, Suiker Unie en Unilever Foods. Iedereen is er bij gebaat dat de bodem in optimale conditie blijft, om ook op de lange duur voedsel te kunnen leveren. In het ‘bouwplan’ van de stichting zitten ondertussen gerst, suikerbiet, ui, aardappel en wortel.

Reststromen vatten de telers breed op: van drijfmest en digestaat tot protamylasse en van Betacal tot gecomposteerd materiaal. Doel is om gezamenlijk te komen tot richtlijnen voor duurzame toepassing van reststoffen. In samenspraak met reststofproducenten, leveranciers en waterschappen willen de netwerkdeelnemers het aanbod onderwerpen aan een ´resttest´.

Zij willen o.a. antwoord op de volgende vragen:

  • Wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende typen reststromen?
  • Hoeveel van welk materiaal kunnen we maximaal toepassen in afweging van de voor- en nadelen?
  • Hoe kunnen we ze het beste toepassen: tijdstip (bodemstructuur, uitspoeling), techniek van toediening, maar ook bijvoorbeeld in combinatie met bufferstroken (akkerranden) of groenbemesters

De telers gaan er op hun eigen bedrijven mee aan de slag en betrekken de keten daarbij: van toeleveranciers tot afnemers, maar ook waterschappen, die belang hebben bij schoon water. Relevante informatie van andere initiatieven nemen zij graag mee. Daarvoor kunt u zich melden bij de netwerkbegeleider. Ook zal de groep haar zoekproces en de resultaten breed uitdragen.

« Nieuwsoverzicht